Mermer madeni, eski çağlardan bu yana kullanılan bir madendir. Oluşumu ise, metomorfizma olayı sonucunda kalker ve dolomitik kalkerlerin yeniden kristalleşmesiyle meydana gelmesiyle oluşan bir bileşimdir. Bu bileşimin %90-98’i Kalsiyum karbonat olan CaCO3’ten meydana gelmektedir. Az oranda Magnezyum karbonat MgCO3 barındırır. CaCO3 kristalleri ile oluşan mermerlerde esas mineral “Kalsit” tir ve az miktarda feldspat, demiroksit, silis, silika, mika, organik maddeler ve fluorin bulunduğu da görülmektedir. Madenin renkleri genellikle beyaz ve grimsidir. Bazı yabancı maddeler nedeniyle pembe, mavimtırak, sarı, kırmızı, , siyah ve esmerimsi gibi renklerde de çıktığı görülür. Maden mikroskop altında incelendiğinde, “Kalsit Kristalleri”nin birbirine iyice kenetlenmesiyle oluştuğu görülür.

Mermer Madeni doğal hali

Mermer Taşı

Mermer” kelimesi endüstriyel anlamda ise; kesilebilen ve parlamaya karşı dayanıklı olan her cins taş mermer olarak kabul görür. Madenin cinsi ve içeriğinin ne olduğunun önemi yoktur. Önemli olan büyük ebatta blok elde edilebilme, kesilme ve cilalanma gibi özelliklerinin bulunması, mermer taşı olarak kabul edilmesine yeterlidir. Bu taşlardan lösitli, granit, diyabaz, fanolit, siyenit ve serpantinler gibi magmadan türeyen kayaçlar da bu özellikleri nedeniyle mermer tanımının içine girmektedir.

5 Haziran 2004 tarihli ve 25483 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Kanununda Mermer;

‘ II. Grup madenler olarak;

• Dekoratif taşlar,
• Traverten,
• Kalker,
• Dolomit,
• Kalsit,
• Granit,
• Siyenit,
• Andezit,
• Bazalt ve benzeri taşlar’ olarak belirlenmiştir.

Mermer Bloğu

Blok Mermer Kesimi

Ülkemizde çıkarılan ve en çok bilinen mermer çeşitleri şunlardır:

  • Granit
  • Fanolit
  • Lösitli siyenit
  • Serpantin
  • Diyabaz

Blok şekilde çıkarılan mermer kesme makinelerini buradan inceleyebilirsiniz.

Mermer’in Tarihçesi

Milattan önce inşa edilmiş çok sayıda eserde mermer madeni kullanılmıştır. Bu eserlerde kullanılan mermer çeşitleri çok türde olduğu ve boyutlarının çok büyük olduğu dikkat çekmektedir. Tarihi , antik tapınaklarda, heykellerde, saraylarda, Mısır firavun mezarlarında, piramitlerde , surlarda, kalelerde, stadyum ve açık hava tiyatrolarında çok sık mermer madeni kullanıldığı görülmektedir.

Türkiye’deki mermer yatakları ve ocaklarının neredeyse tamamı Yunanlar, Bizanslılar ve Romalılar tarafından milattan önce işletilmiştir. Türkiye’deki mermer yatakları büyük oranda;

  • Afyonkarahisar ili İsçehisar ve Bacakale mevkileri,
  • Denizli ili Honaz, Çal, Kaklık, Kocabaş, Gürlek ve Sarayköy mevkileri
  • Kütahya ili Altuntaş ve Çalça mevkileri
  • Bilecik ili Gülümbe ve Lümbe mevkileri
  • İzmir ili Efes mevkisi
  • Ankara ili Koçhisar mevkisi,
  • Bursa ili İznik mevkisi,
  • İzmit ili Gebze mevkisi,
  • Niğde ili Gümüşler mevkisi
  • Yozgat ili Akdağı mevkisi,

başlıca olmak üzere tüm bölgelerde bulunmaktadır.

Türkiye topraklarında ve Anadolu&da hakimiyet sürmüş medeniyetler çıkarılan mermer madeninin bir kısmını ülke dahilinde yapı ve eserlerde kullanmışlar, büyük bir kısmını da Avrupa’ya göndermişlerdir.

Türkiye Mermer Yatakları Haritası

Mermer Madeni Yatakları

Mermerin sınıflandırılması

Mermerle hiçbir alakası olmadığı halde günümüzde içeriklerinde (ca) bulunmayan çeşitli renkteki granitler, diyabazlar ile az miktarda (ca) ve (mg) ihtiva eden travertenler, serpatinler, (mg) içeriği yüksek dolomitik kalkerler ve içinde fosil bulunan sedimanter kalkerler mermer sınıfından sayılmaktadır. Mermerler, oluşum esnasındaki şartlara bağlı olarak farklı mineralojik, kimyasal ve yapısal özelliklere sahip olmaktadır. Bu sebeple farklı şekillerde sınıflandırılırlar.

Mineral tanelerine göre

  1. İnce taneli mermer (1 mm)
  2. Orta taneli mermer (1–5 mm)
  3. İri taneli mermer (5 mm )
  4. Büyük taneli mermer(1–2 cm)

Mineral bileşim ve oranlarına göre

  1. Mermer; %95 kalsit (CaCO3) içerir. Masif yapıda ve taneli dokuya sahiptir. Kalsiyum karbonat minerallerinin deniz dibinde çökelip taşlaşmasıyla oluşan bir metamorfik kayaçtır.
  2. Kalkşist; %60-70 kalsit içerir. Şisti yapıda ve yönlü dokuya sahiptir. Klorit, epidot, m,ka ve lepidolit gibi diğer mineralleri içerebilir.
  3. Spolen; %80 kalsit içerir. Şisti yapıda ve yönlü dokuya sahiptir. Flaapit, tremotil, diopsit, plajioklas ve gröna gibi diğer mineralleri içerebilir.
  4. Mermer-Skarn; %80-90 kalsit içerir. Masif yapıda ve taneli dokuya sahiptir. Epidot, diopsit, gröna, olivin ve plajioklas gibi diğer mineralleri içerebilir.

Yapı ve dokularına göre

  1. Masif mermer; kompakt görünümlü, ince ve iri tanelidir.
  2. Laminal mermer; renkli şeritli görünümde, ince taneli şeritler farklı mineral veya elementler içerirler.
  3. Şisti mermer; yapraklı yapıda ve önemli miktarda mika içermektedir.
  4. Breşik mermer; tekrar kırılmış ikincil minerallerle dolgulanmıştır. Ana dolgular farklı renk ve mineral içerikli olabilirler.

Jeolojik olarak

  1. Magmatik kayaçlar (Granit, diyabaz, siyenit vb.)
  2. Metamorfik kayaçlar (Hakiki mermerler, rekristalize kireçtaşları vb.)
  3. Sedimanter kayaçlar (Travertenler, oniks mermerler, çakıltaşı (=konglomera) vb.)